گروه فلسفه آموزش و پرورش ناحیه یک قزوین

منطق

سوفسطاييان و نظر دانشمندان غرب در مورد منطق

1-از چه قرني و در كجا مكتب‌هاي مختلف فلسفي به وجود آمدند؟ قرن ششم پيش از ميلاد – يونان باستان

2-چرا اختلاف و تعارض بين آرا وعقايد، گروهي را به اين شبهه انداخت كه اساساً حقيقت دست‌يافتي نيست؟ زيرا اگر كشف حقيقت ميسّر بود، اين همه قيل و قال و تشتّت آرا معني نداشت.

3-كساني كه از شبه‌ي «عجز انسان از وصول به حقيقت» دفاع مي‌كردند چه ناميده مي‌شدند و روش بحث آن‌ها به چه عنواني معروف بود؟ سوفسطاييان – سفسطه

4-سوفسطاييان در چه قرني و در كجا ظاهر شدند؟ قرن پنجم قبل از ميلاد – يونان باستان

5-سوفسطاييان شهر به شهر مي‌گشتند و با گرفتن اجرت، فنّ .... و .... را به جوانان تعليم مي‌دادند. جدل – سفسطه

6-عمده‌ي تعليم چه كساني اين بود كه چگونه مي‌توان در بحث بر حريف غالب شد و چگونه مي‌توان حرف يا نظر خود را بر كرسي نشاند و ستايش و اعجاب عامّه را برانگيخت؟ سوفسطائيان

7-چه كسي براي نخستين با خطر وجود سوفسطاييان را به خوبي دريافت؟ سقراط

8-سقراط وظيفه‌ي خود ديد كه وجه بطلان دلايل سوفسطاييان را به .... گوشزد كند و مردم آتن را به .... و ..... سوق دهد. جوانان – خودشناسي – حقيقت‌جويي

9- پس از سقراط، چه كسي مبارزه با سوفسطاييان را ادامه داد؟ افلاطون

10-اوج رونق منطق ارسطو در چه زماني و در كجا بود؟ قرون وسطي – حلقه‌هاي درس متكلمان مسيحي مغرب زمين

11-پس از ظهور دوران تجدد در اروپا، چه كساني به نقد منطق و فلسفه‌ي ارسطو پرداختند؟ بعضي از صاحب نظران مانند، فرانسيس بيكن و دكارت

12-چه كساني در اروپا مقام شامخ ارسطو و نبوغ و عظمت فكري او و اهميت منطق را يادآور شدند؟ كانت و لايب نيتس

13- عبارت «عيب يك استدلال با بردن آن در قالب دقيق منطقي به سهولت آشكار مي‌گردد» بيانگر نظر كيست؟ كانت

14-به نظر «كانت» كدام علم در اعمال پيچ در پيچ ذهن، هادي و راهنماي آدمي است؟ منطق

15-از ديدگاه كدام متفكر غربي، «ابداع صورت قياسات، زيباترين اثري است كه ذهن آدمي عرضه داشته است.»؟ لايب نيتس

16-به نظر لايب نيتس در چه صورتي منطق فن مصون ماندن از خطاست؟ به شرطي كه بتوان آن را به نحو احسن به كار برد.

17-منطق را مي‌توان ابزار ..... دانست و آن را به ...... تشبيه كرد. انديشيدن – شاقول

آثار منطق و مؤلف آن‌ها

1-كدام يك از فلاسفه، به «معلم اول» لقب يافته است؟ ارسطو

2-نخستين كسي كه با تدوين و تنظيم اصول و قواعد فن منطق ضربه‌اي سخت بر پيكر تعليمات سفسطي وارد آورد، كيست؟ ارسطو

3-چه كسي رساله‌اي مستقل در رد سوفسطاييان نوشت و انواع حيله‌گري‌هاي آن‌ها را در بحث و مجادله بر ملا ساخت و اثر منطقي او چه نام دارد؟ ارسطو  - ارغنون

4-ارسطو نخستين كسي است كه با كشف قوانين منطقي و تدوين و تنظيم آن،... را بنيان نهاده است. علم منطق

5-منطق ارسطويي به چه نام‌هايي مشهور است؟ منطق قديم يا منطق صوري

6-نخستين واضع و مؤلف منطق نظري، كيست؟ ارسطو

7-آثار منطقي ارسطويي در چه قرني به زبان عربي ترجمه شد و كدام يك از دانشمندان تقسيم‌بندي‌هاي جديدي در منطق به وجود آوردند؟ دوم هجري – فارابي، ابوعلي‌سينا، خواجه‌نصرالدين طوسي و قطب‌الدين رازي

8- تقسيم علم به تصور و تصديق نخستين بار از سوي چه كسي صورت گرفته است؟ از سوي معلم ثاني (ابونصر فارابي)

9-چه كساني منطق را به دو بخش تصورات و تصديقات منقسم ساختند؟ ابن ‌سينا و ديگر منطق‌دانان اسلامي

10-حجم و محتواي كدام كتاب منطقي از حجم و محتواي ارغنون ارسطوي بيش‌تر و غني‌تر است؟ منطق شفاي ابوعلي سينا

11-«المخلص» اثر چه كسي است؟ فخررازي

12-اثر منطقي خواجه‌نصرالدين طوسي چيست؟ اساس الاقتباس

13-كتاب «التنقيح» اثر چه كسي است و در چه زمينه‌اي است؟ صدرالمتالهين شيرازي – منطق

14-كتاب‌هاي منطقي قطب الدين رازي عبارت‌اند از، شرح شمسيّه و شرح مطالع

15-«منطق منظومه» اثر كيست؟ حاج ملا هادي سبزواري

16-در حوزه‌هاي علمي اسلامي، طلاب پيش از پرداختن به فقه، اصول، كلام و حكمت به فراگرفتن چه علمي مي‌پرداخته‌اند؟ منطق

17- حداقل متني كه طلاب در منطق مي‌خوانند چه نام دارد؟ حاشيه‌ي ملا عبدالله يزدي

18-كدام علم، ابزار و وسيله‌ي مورد نياز ديگر دانش‌هاست؟ منطق

علم و اقسام آن

1-ذهن نيز مانند آينه ... است. با اين تفاوت كه در آينه تنها .... به وجود مي‌آيد. صورت پذير – صورت مبصرات (ديدني‌ها)

2- صورت مدرسه به طور كلي، چه نوع صورت ذهني است؟ معقول و غير قابل رؤيت

3-صورت انسان به طور معين، جزء صورت‌هايي است كه هم در .... و هم در ..... نقش مي‌بندد. آينه - ذهن

4-عبارت «صورت‌هاي ذهني چه صورت‌هاي محسوس و چه صورت‌هاي معقول كه به وسيله‌ي عقل ادراك مي‌شود و چه اسنادهايي كه بين صورت‌ها برقرار مي‌گردد» تعريف چيست؟ علم

5-وقتي مي‌گوييم علم صورتي از اشياء در ذهن است، مراد از صورت ذهني تصوير دو بعدي مانند عكس و نقش محسوس نيست، بلكه مقصود ... است. شبيه، نظير و مانند

6-فرق عالم و جاهل در اين است كه در ذهن عالم صورت‌هايي وجود دارد كه .../ ذهن جاهل فاقد آن‌هاست.

7-در منطق مراد از «علم» همان صورت حاصل در ذهن است كه از آن به .... تعبير مي‌شود و در مقابل ..... قرار دارد. علم حصولي – علم حضوري

8-در كدام قسم از اقسام علم (حصولي – حضوري)، معلوم خود در نزد عالم حاضر است (نه صورتش)؟ علم حضوري

9-اقسام علم حصولي عبارت است از، تصوّر و تصديق

10-تصوّر چيست؟ صورتي ذهني است كه اسناد چيزي به چيز ديگر نباشد .

11-نسبت دادن چيزي به چيز ديگر به ايجاب يا سلب را ... گويند. تصديق

12-هر تصديق مستلزم چند تصوّر است؟ موضوع، محمول و نسبت حكميه

13-تصوّر .... يعني آن‌چه چيزي بدان نسبت داده مي‌شود. موضوع

14-تصور محمول يعني ... آن‌چه به موضوع نسبت داده مي‌شود.

15-مراد از «نسبت حكميه» در يك تصديق چيست؟ تصور نسبت بين محمول به موضوع

16-در قضيه‌ي «انسان مسئول است.» نسبت حكميه چيست و آن تصور است يا تصديق؟ مسئول بودن انسان – تصور

17-با توجه با اقسام علم حصولي، «كتابي را كه ديدم» و «كتابي خريدم» به ترتيب چه نام دارد؟ تصور – تصديق

18-«برف سفيد است.» يك تصديق است، اجزاي تشكيل دهنده‌ي اين تصديق به ترتيب عبارت‌اند از ... موضوع، محصول و نسبت حكميه

اقسام تصور و تصديق

1-هر يك از تصور و تصديق بر چند قسم است؟ بديهي يا ضروري و غير بديهي يا اكتسابي

2-تصور بديهي، تصوري است كه .... خود به خود معلوم و روشن باشد.

3-تصوري كه از تصورات ديگر فراهم نيامده باشد، چيست؟ تصور بديهي

4-«هستي» يك ... است.تصور بديهي

5-تصور اكتسابي تصوري است كه ... از تصورات ديگر مأخوذ باشد.

6-تصور «آب» چگونه تصوري است و چرا؟ تصور غير بديهي، زيرا از چند تصور ديگر حاصل شده است.

7-تصديقي كه احتياج به استدلال و اثبات ندارد، چگونه تصديقي است؟ تصديق بديهي

8-«دو مقدار مساوي با مقدار سوم خود مساويند» يك ... است. تصديق ضروري يا بديهي

9-تصور «عسل» و تصديق «عسل شيرين»، به چه ترتيب چه نوع تصور و تصديقي هستند؟ تصور اكتسابي – تصديق

10-تصور نظري، تصديقي است كه خود به خود روشن و محقق نيست يعني... بايد به كمك تصديق‌هاي ديگر به اثبات برسد.

11-در عبارت « خداوند يكتاس.» نسبت حكميه چيست و آن ضروري است يا نظري؟ يكتا بودن خداوند – نظري

12-در عبارت «زمين متحرك است.» موضوع چيست و آن بديهي است يا اكتسابي؟ (به ترتيب) زمين – اكتسابي

13-تصور «تشنگي» چگونه تصوري است؟ بديهي

14-كدام يك از اقسام تصديق، به وسيله‌ي نظر و تامل به اثبات مي‌رسد؟ نظري يا اكتسابي

15-تصوراتي مانند، آتش، درخت، ماه شب و بسياري از تصورات ديگر اينك بر ما ... است در صورتي كه هيچ يك ... نيست. معلوم – بديهي

16-در تعريف صحيح «بديهي» مي‌توان گفت، بديهي آن است كه ... به ذات خود معلوم باشد.

17-چه رابطه‌اي بين معلوم و بديهي وجود دارد؟ معلوم اعم از بديهي است .

18-كدام مفهومي تشبيهي مناسب براي تصورات و تصديقات بديهي مي‌باشد؟ نور

19-سرمايه‌ي نخستين ذهن انسان را چه اموري تشكيل مي‌دهند و مثال آن چيست؟ بديهيات تصوري و تصديقي – وحدت

20-تمام معلومات اكتسابي ما مبتني بر چيست؟ بديهيات

تعريف منطق و موضوع آن

1-منطق علمي است كه ... اصول و قواعد انديشيدن را مي‌آموزد.

2-«مجموع دستورها و قواعدي كه هر گاه شخص به كار بندد، از لغزش و خطاي فكر مصون مي‌ماند» تعريف چيست؟ علم منطق

3-فايده‌ي منطق چيست؟ بيم از خطا و اشتباه در فكر و نگراني از شكست و ناكامي در عمل

4-موضوع منطق، تصورات و تصديقات معلوم است از آن حيث كه ... منجر به كشف مجهول مي‌شوند.

5-با توجه به موضوع منطق، منطق قواعد دسترسي به چند مقصود را در اختيار علوم ديگر قرار مي‌دهد؟ تعريف – استدلال

معرف و حجت

1-«سرودن شعر» و «اثبات قوانين علمي» به ترتيب مصداق كدام يك از توانايي‌هاي ذهن آدمي است استدلال يا تخيل؟ تخيل – استدلال

2-فكر عبارت است از مرتب ساختن ... امور معلوم براي منجر شدن به كشف مجهول

3-هنگامي كه آدمي در صدد معلوم ساختن تصوري مجهول است، از چه اموري كمك مي‌گيرد؟ تصورات معلوم

4-اگر تصديقي محقق و ثابت نباشد، بايد آن را به كمك ... معلوم ساخت. تصديق‌هاي معلوم

5-مجموع تصورات معلوم كه موجب تصور مجهول مي‌شود، چه ناميده مي‌شود؟ معرف يا تعريف

6-معرف عبارت است از ... امر مجهولي كه به وسيله‌ي تصورات معلوم، معلوم مي‌گردد.

7-اجزاي تشكيل دهنده‌ي اقسام فكر را در جمله‌ي، «شعر، سخن موزون قافيه‌دار» به ترتيب مشخص كنيد. معرف – معرف

8- تعريف «مقدمه» چيست؟ تصديق معلومي كه منجر به اثبات قضيه‌ي مطلوب مي‌شود.

9-مجموع تصديق‌هاي معلومي كه منجر به اثبات قضيه‌ي مطلوب مي‌شود چه نام دارد؟ حجت يا استدلال

10-تصديقي كه مورد شك است. همين كه معلوم و مسلم شد يعني از مقدمات بيرون كشيده شد، چه نام دارد؟ نتيجه

11-در چه نوع  معلوماتي خطايي به وقوع نمي‌پيوندد؟ معلومات بديهي

دلالت و اقسام آن

1-از آن‌جا كه تصور هر مفهوم (معنا) با حضور لفظ معادل آن در ذهن همراه است، ... را نطق باطن مي‌نامند. تفكر و تعقل

2- چه چيزي اولاً توام و همراه با انديشه‌ي دروني آدمي است، ثانياً موجب انتقال دانش‌ها، فرهنگ و تمدن به ديگران است؟ زبان

3-چهار نحوه‌ي وجود هر شيء عبارت‌اند از ... وجود عيني، وجود ذهني، وجود لفظي و وجود كتبي

4-نقش الفاظ در تفكرات آدمي تا چه اندازه است؟ تا اين درجه است كه ... منطق‌دانان در آغاز منطق مبحثي را نيز به الفاظ اختصاص مي‌دهند.

5-به «آن چه موجب علم به چيز ديگر مي‌شود.» ... ناميده مي‌شود. دالّ

6-آن‌چه به سبب دالّ بدان آگاهي مي‌يابيم ... نام دارد. مدلول

7-دلالت بر چند قسم است، نام ببريد؟ سه قسم، عقلي، طبعي و وضعي

8-  دلالتي كه به حكم عقل بر ما معلوم شود، .... است. دلالت عقلي

9- دلالت «جوشيدن آب در دماي 100 درجه» چه نوع دلالتي است؟ دلالت عقلي

10-در بيت «بلي در طبع هر داننده‌اي است / كه بر گردنده گرداننده‌اي است» چه نوع دلالتي است؟ دلالت عقلي

11-دلالت طبعي، يعني دلالت ... آثار خارجي بدن بر حالات طبيعي يا نفساني

12-دلالت «سرعت ضربان قلب بر وجود تب» چه نوع دلالتي است؟ دلالت طبعي

13-اين مصراع شعر، گوياي چه نوع دلالتي است، «رنگ رخساره خبر ميدهد از سر ضمير»؟ دلالت طبعي

14-كدام نوع دلالت است كه سبب آن وضع و قرارداد است؟ دلالت وضعي

15-دلالت «صداي مؤذن بر رسيدن وقت نماز» چه نوع دلالتي است؟ دلالت وضعي

16-دلالت «لفظ بر معني» چه نوع دلالتي است؟ دلالت وضعي

17-كدام يك از دلالت‌هاي وضعي در منطق مورد توجه قرار مي‌گيرد؟ دلالت الفاظ بر معاني

18-در هر يك از اقسام سه‌ گانه‌ي  دلالت ... مدخليّت دارد. عقل

19-در دلالت طبعي و وضعي، علاوه بر عقل، عامل ديگري نيز دخالت دارد و آن به ترتيب عبارت است از... طبع – وضع

20-علائم وضعي براي كسي معني‌دار است كه ... باشد و اين بر خلاف دلالت ... و دلالت .... است كه براي همه‌ي افراد آدمي يكسان است. عالم به وضع و قرارداد – عقلي – طبعي.

اقسام لفظ

1-لفظي كه به تنهايي و به خودي خود داراي معني باشد، بدون افاده‌ي زمان، ... ناميده مي‌شود. اسم

2-لفظي كه داراي معناي مستقلي است و علاوه بر آن بر زمان نيز دلالت مي‌كند، چه ناميده مي‌شود؟ فعل

3- لفظ مركب تام آن است كه ... . معني كاملي را بيان كند

4-لفظ مركبي كه معني آن كامل نباشد، ... گويند. مركب ناقص

5- «ماشين قرمز»، چگونه لفظي است؟ مركب ناقص تقييدي

6-مركب تام خبري چگونه لفظي است؟ لفظي كه قابل تصديق و تكذيب باشد.

7-مركب تام خبري را در اصطلاح منطق ... يا ... مي‌نامند. قضيه – قول جازم

8-«آيا روح جاودان است؟» لفظ ... مي‌باشد. مركب تام انشايي

9-«انسان حيوان نيست» چگونه لفظي است؟ مركب تام خبري

10- كدام قسم از اقسام لفظ مركب در منطق مورد توجه است؟ مركب تام خبري

اقسام دلالت لفظ بر معني

1-اقسام دلالت لفظ بر معني عبارت است از .../ مطابقه، تضمن و التزام

2-دلالت مطابقه يعني ... دلالت لفظ بر همه‌ي اجزاي موضوع له

3-دلالت «اين ساختمان قديمي است.» چه نوع دلالتي است؟ مطابقه

4-دلالت لفظ بر جزء موضوع له، چه نوع دلالتي است؟ تضمّن

5-عبارت «حسين خانه‌اش را رنگ كرد.» چه نوع دلالتي است؟ تضمّن

6-دلالت لفظ بر امري خارج از معني موضوع له باشد اما معمولاً با آن همراه است، دلالت ... است. التزام

7-آيه‌ي شريفه‌ي «و اسئل القرية التي كنا فيها» چه نوع دلالتي است؟ التزام

8-در عبارت «خانه كشي كردم» «پيش از غذا دست‌هاي خود را بشوييد.» به ترتيب چه نوع دلالت‌هايي وجود دارد؟ التزام

9-در عبارت «او آنتن است (يعني جاسوس است) و تلويزيون ما خراب شده بود و ما يك تلويزيون نو خريديم» به ترتيب چه نوع دلالت‌هايي وجود دارد؟ التزام – تضمن – مطابق

مفهوم و مصداق و نسبت آن‌ها با يكديگر

1-مفهوم چيست؟ تصور ذهني ما از امور مختلف

2-مصداق يعني ... آن‌چه مفهوم بر آن صدق مي‌كند.

3-مفهوم و مصداق بالضروره نسبت ... دارند. معكوس

4-منظور از مصداق كلي چيست؟ هر يك از افرادي كه كلي بر آن‌ها صدق مي‌كند.

5-مفهوم مثلث يعني ... شكلي كه محدود به سه ضلع باشد.

6-مصداق مثلث ... هر مثلثي است كه در خارج رسم مي‌شود.

7- به هر نسبت كه تصوري ساده‌تر باشد، ... است و به هر نسبت كه مركب‌تر باشد، قلمرو مصاديق آن ... خواهد شد. عام‌تر – محدودتر

تصور جزئي وكلي

1-تصوري كه افرا متعدد و برايش فرض نمي‌شود ، چگونه است؟ جزئي

2-تصور جزئي، تصوري است كه ... تنها اختصاص به يك فرد مشخص معين دارد.

3-به طور كلي همه‌ اسامي ... و هر چه با قيد ... و ... مشخص شود، دلالت بر تصور جزئي دارد. خاص - «اين» - «آن»

4-تصور كه بتوانيم افراد متعدد براي آن فرض كنيم، چگونه تصوري است؟ كلي

5-افراد تصور كلي چگونه‌اند؟ يا افراد واقعي خارجي‌اند يا افراد فرضي و وهمي

6-مفاهيم «كشور هميشه تابان» و «هوشنگ» به ترتيب جزئي هستند يا كلي؟ كلي – جزئي

7-مفاهيم «ديوار 1400 كيلومتري» و «بنيانگذار جمهوري اسلامي» به ترتيب جزئي هستند يا كلي؟ كلي – كلي

8-مفاهيم «اين پدر» و «مولود كعبه» به ترتيب جزئي هستند يا كلي؟ جزئي – كلي

9-درباره‌ي كدام مفهوم گفته شده كه تكلم و استدلال  بدون ادراك آن امكان‌پذير نيست؟ كلي

10-هر يك از افرادي كه كلي بر آن‌ها صدق مي‌كند، ... آن مفهوم كلي ناميده مي‌شود. مصداق

11-در تمام تصديق‌ها و حكم‌ها، محمول معمولاً چگونه مفهومي است؟ كلي

نسبت‌هاي چهارگانه

1-بين دو تصور .. همواره يكي از نسبت‌هاي چهارگانه وجود دارد. كلي

2-در صورتي نسبت دو كلي تساوي است كه... بر هر چه يكي صادق باشد، ديگري هم صادق باشد.

3-بين دو كلي «انسان و متعجب» چه نسبتي وجود دارد و بر اين اساس چند قضيه حاصل مي‌شود؟ تساوي – هر انساني متعجب است و هر متعجبي انسان است.

4-بين دو كلي كه يكي از ديگري عام‌تر باشد، به طوري كه هم همه‌ي افراد آن را دربر گيرند و هم افراد ديگري را، چه نسبتي وجود دارد و چند قضيه حاصل مي‌شود؟ عموم و خصوص مطلب – سه قضيه

5-بين دو كلي «دايره و شكل» چه نسبتي از نسبت‌هاي چهارگانه وجود دارد و بر اين اساس چند قضيه حاصل مي‌شود؟ عموم و خصوص مطلق

6-اگر از اسناد دو تصور كلي «درخت و چنار» به يكديگر قضاياي، «هر چناري درخت است، بعضي درخت‌ها چنارند و بعضي درخت‌ها چنار نيستند» حاصل شود، در اين صورت نام اين نسبت از ميان نسبت‌هاي چهارگانه چيست؟  عموم و خصوص مطلق

7-بين دو كلي كه برخي مصاديق مشترك دارند و هر يك از آن‌ها داراي مصاديق مخصوص به خود باشند، چه نسبتي وجود دارد؟ عموم و خصوص من وجه

8-بين دو كلي «لباس و سبز» چه نسبتي وجود دارد و بر اين اساس چند قضيه حاصل مي‌شود؟ عموم و خصوص من وجه – چهار قضيه

9-عموم و خصوص من وجه در صورتي است كه هر كلي نسبت به كلي ديگر، ... از جهتي اعم باشد و از جهتي اخص

10-اگر از اسناد دو تصور كلي «الف و ب» به يكديگر قضاياي «بعضي ب، الف نيست» حاصل شود، در اين صورت چه نسبتي از نسبت‌هاي چهارگانه برقرار است؟ عموم و خصوص من وجه

11-در صورتي نسبت دو كلي تباين است كه ... هيچ يك از اين دو كلي بر هيچ يك از مصاديق ديگري صادق نباشد.

12-چه نسبتي بين «مثنوي و غزل» وجود دارد و بر اين اساس چند قضيه حاصل مي‌شود؟ تباين – هيچ مثنوي غزل نيست و هيچ غزلي مثنوي نيست.

13- دو مفهوم كلي كه هيچ مصداق مشتركي نداشته باشد، ... است. تباين

14-دو دايره‌ي متداخل، منطبق، متخارج و متقاطع بيانگر كدام نسبت از نسب اربع است؟ عموم و خصوص مطلق – تساوي – تباين – عموم خصوص من وجه

15- رابطه‌ي تصديق بديهي با تصور بديهي چيست؟ تباين

16-افراد و مصاديق دو مفهوم «فصل و ذاتي» را با دو دايره ... نشان مي‌دهند. متداخل

17-بين دو تصور «علي و شناگر» چه نسبتي از نسبت‌هاي چهارگانه برقرار است و چرا؟ هيچ نسبتي – زيرا علي يك تصور جزئي است.

نوع و مراتب انواع

1-آن چه در جواب چيست يا «ما هو؟» بيايد ... است. ماهيت

2-وجه امتياز موجودات زنده از جمادات چيست؟ نامي

3-ماهيت انسان عبارت است از .... جسم، نامي، حساس و ناطق

4-ذاتي يعني... . مُقَوَّم ماهيت

5-آن چه داخل در ماهيت و حقيقت و به عبارت ديگر مقوَّم ماهيت باشد ... نام دارد. ذاتي

6-جسم بودن و سيال بودن ... آب است. ذاتي

7-كدام كلي، كل ماهيت است؟  نوع

8-كدام يك از اقسام كليات خمس، مقوَّم ماهيت است؟ نوع جنس و فصل

9-وقتي به يك امر جزئي مانند چنار، بيد و ... اشاره مي‌كنيم و مي‌گوييم «اين چيست؟» آن چه در جواب مي‌آيد، چه نام دارد؟ نوع

10-نوع آن كلي ذاتي است كه بر افراد ... اطلاق مي‌شود و در جواب ... مي‌آيد. متفق‌الحقيقه -«ماهو؟»

11-مفهوم «آهن» كدام يك از مصاديق كليات خمس است؟ نوع

12-افراد و مصاديق كدام كلي از حيث امور ذاتي يكي هستند؟ نوع

13-افراد و مصاديق يك نوع تنها در .... تفاوت دارند. امور عرضي

14-در مراتب انواع، انسان نسبت به حيوان چيست؟ نوع سافل يا نوع حقيقي يا نوع‌الانواع

15-نوع الانواع از لحاظ امور ذاتي ... . قابل تقسيم نيست.

16-در سلسله مراتب انواع، «جسم» و «حيوان» به ترتيب ... است. نوع عالي – نوع متوسط

17-نوع اضافي چيست؟ هر كلي ذاتي كه در ذيل كلي ذاتي بزرگ‌تر قرار داشته باشد.

18-در سلسله مراتب انواع ، «جوهر» .. نيست، زيرا ... است. نوع اضافي – جنس الاجناس يا جنس عالي

19-كلي ذاتي كه تقسيم آن به واسطه‌ي امور عرضي خواهد بود، چيست؟ نوع حقيقي

فصل، عرض عام، عرض خاص

1-كلي ذاتي است كه موجب امتياز يك نوع از انواع ديگر است ... نام دارد: فصل

2-بعد براي جسم، مصداق كدام يك از كليات خمس است؟ فصل

3-فصل قريب «حيوان» كدام است؟ حساس

4-مايه الامتياز ذاتي «انسان» چيست؟ ناطق

5-آن چه خارج از ماهيت باشد را ... گويند. عرضي

6-كلي‌اي عرضي است كه بر انواع مختلف اطلاق مي‌شود، مصداق كدام يك از كليات خمس است؟ عرض عام

7-متحرك براي انسان ... است. عرض عام

8-عرض خاص كلي‌اي ... . است كه اختصاص به يك ماهيت دارد . عرضي

9-سياه نسبت به لباس و جسم به ترتيب كدام قسم از اقسام كليات خمس است؟ عرض عام – عرض خاص

10-تفاوت مصاديق اسب در چيست؟ اوصاف عرفي

جنس و مراتب اجناس

1-كدام يك از اقسام كليات خمس، جزء ماهيت است؟  جنس و فصل

2-جنس آن كلي‌اي ذاتي است كه افرادش از حيث ... . ماهيت و حقيقت با هم متفاوت‌اند.

3-مفهوم «درخت» براي نخل، مصداق كدام يك از كليات خمس است؟ جنس

4-افراد و مصاديق يك جنس وحدت ... دارند و اخلاف ... . جنسي – نوعي

5-كلي ذاتي كه بلافاصله به انواع تقسيم مي‌شود ... نام دارد. جنس قريب

6-در سلسله مراتب اجناس، جوهر جنس قريب براي چيست؟ جسم

7-جنس بعيد انسان چيست؟ سلسله نامي، جسم و جوهر

8-در سلسله مراتب اجناس، بالاترين اجناس چيست؟ جوهر جنس عالي يا جنس الاجناس است.

9-در سلسله مراتب انواع و اجناس، ساده ترين و بسيط‌ترين تصور چيست؟ جوهر

10-جنس قريب «اسب» چيست؟ حيوان

11-سير از جنس عالي به جنس قريب و نوع عالي به نوع سافل به ترتيب موجب افزايش و كاهش چيست؟ مفهوم و مصداق

اهميت و اقسام تعريف

1-وقتي سؤال «ما هو؟» در مورد يك جزئي باشد جواب آن .. و هنگامي كه اين سؤال درباره‌ي يك امر كلي مطرح مي‌شود، آن چه در جواب مي‌آيد ... است. نوع – تعريف

2-«تعريف» در منطق عبارت است از جمع‌آوري ... . اوصاف ذاتي و عرضي يك موجود

3-كامل‌ترين تعريف چيست و سعي فلاسفه و دانشمندان بر آن است كه تا آن‌جا كه ممكن است، امور را چگونه تعريف كنند؟ تعريفي كه همه‌ي ذاتيات معرف را در بر دارد.

4-حد تام تعريفي است كه از انضمام ... حاصل مي‌شود. جنس قريب و فصل قريب

5-حد تام تعريفي است كه ... . تمامي ذاتيات معرف را در بر دارد.

6-«حيوان ناطق» در تعريف انسان چه نوع تعريفي است؟ حد تام

7-«شكل سه ضلعي» در تعريف مثلث از چه اموري فراهم آمدهخ است؟ جنس قريب و فصل قريب

8-در تعريف به حد تام، ذكر جنس قريب ما را از ذكر چه چيزي مستغني مي‌سازد و چرا؟ اجناس بعيد و فصول بعيد – زيرا تمام اجناس بعيد و فصول بعيد در جنس قريب مندرج است

9-تعريف حيوان به «جسم نامي حساس» چه نوع تعريفي است؟ حد تام

10-حد ناقص از كدام مورد فراهم مي‌آيد و مثال آن در تعريف «حيوان» كدام است؟  جنس بعيد و فصل قريب – جسم حساس

11-«جسم نامي ناطق» در تعريف انسان چه نوع تعريفي است؟ حد ناقص

12-حد ناقص تعريفي است كه از انضمام ... تركيب مي‌شود. جنس بعيد و فصل قريب

13-«فصل قريب» جزء مشترك كدام يك از اقسام تعريف است؟ حد تام و حد ناقص

14-رسم تام از انضمام ... با ... حاصل مي‌شود. جنس قريب – عرض خاص

15-تعريف «حيوان هنرمند» در تعريف انسان چه نوع تعريفي است؟ رسم تام

16-اگر تعريف از جنس قريب و عرض خاص تركيب شده باشد چه نام دارد و مثال آن در تعرف انسان چيست؟ رسم تام – حيوان كاتب

17-تعريفي كه از انضمام جنس بعيد با عرض خاص تركيب شده باشد چه نام دارد؟ رسم ناقص

18-«جسم نامي كاتب» در تعريف انسان از چه اموري فراهم آمده است؟جنس بعيد و عرض خاص

19-تعريف انسان به «جسم ضاحك» چه نوع تعريفي است؟ رسم ناقص

20-وجه اشتراك رسم تام و رسم ناقص كدام است؟ عرض خاص

شرايط تعريف

1-تعريف دايره به «شكلي است كه محيط آن منحني است.» تعريفي است، ... . جامع (اعم) چرا كه شامل بيضي هم مي‌شود.

2-تعريف آب به «مايعي مفيد» تعريفي است ... . جامع

3-اگر در تعريف مثلث گفته شود، «شكلي است محدود به سه ضلع مساوي» با توجه به شرايط تعريف چه اشكالي در آن موجود است؟ چرا؟ اخص است. زيرا شامل همه‌ي انواع مثلث نمي‌شود.

4-با توجه به شرايط تعريف، در تعريف حركت به «عدم سكون» كدام شرط رعايت نشده است؟ شناخت معرف و معرف نبايد موقوف به يكديگر باشد.

5-تعريف نوع به «كلي‌اي كه شامل افراد متفق‌الحقيقه مي‌شود.» فاقد كدام شرط تعريف منطقي است؟معرف نبايد اعم از معرف باشد.

6-تعريف به «مباين» تعريفي است: ... . نه جامع نه مانع

7-تعريف دايره به «خط منحني بسته كه همه‌ي نقاط آن از مركز به يك فاصله باشد.» تعريفي است: ... .  نه جامع نه مانع

8-شناخت معرف و معرف نبايد مستلزم دور باشد، يعني چه؟ يعني نبايد موقوف به يكديگر باشد.

9-معناي «معرف بايد اجلي از معرف باشد» چيست؟ يعني روشن‌تر و واضح‌تر از آن باشد

10-تعريف «شيعه به مسلماني كه قائل به دوازده امام معصوم (ع) باشد»، كدام يك از شرايط تعريف رعايت نشده است؟ معرف نبايد اخص از معرف يعني محدودتر از آن باشد.

11-تعريف فعل به «كلمه‌اي كه بر انجام دادن كاري در گذشته يا حال يا آينده دلالت دارد،» تعريفي است: ... . مانع (اخص)

12-تعريف بايد جامع و مانع باشد يعني ... . جامع تمام افراد معرف و مانع دخول اغبار باشد.

13-تعريف به ... مانع دخول اغبار نيست و تعريف به ... جامع همه‌ي افراد معرف نيست. اعم – اخص

14-نسبت بين معرف و معرف از نسب اربع منحصراً بايد ... باشد و بر اين اساس ... قضيه به دست مي‌آيد.  تساوي – دو

15-در تعريف «قديم آن است كه حادث نباشد» و «حادث آن است كه قديم نباشد» كدام شرط از شرايط رعايت نشده است؟ شناخت معرف و معرف نبايد موقوف به يكديگر باشد.

16-تعريف مربع به «شكلي است محدود به چهار ضلع مساوي» چگونه تعريفي است؟ تعريف به اعم است (جامع)

17-با توجه به شرايط تعريف، در تعريف «شراب» به «انگور تخمير شده » كدام شرط رعايت نشده است؟ معرف نبايد اخص از معرف باشد.

18-در تعريف دانش‌آموز به «جوينده‌ي علم» فاقد كدام شرط تعريف منطقي است؟ معرف نبايد اعم از معرف باشد.

اقسام قضيه‌ي حمليه

1-قضيّه چيست؟ گفتاري است كه احتمال صدق و كذب در آن برود.

2-قضيه‌ي حملي قضيه‌اي است كه در آن ... . چيزي را بدون هيچ شرطي به چيز ديگر اسناد داده باشند.

3-اقسام قضيه‌ي حملي به لحاظ موضوع عبارت است از ... شخصيه، طبيعيه، مهمله و محصوره (مسوره)

4-قضيه‌ي «امام خميني (ره) پرچمدار آزادي و احياگر بزرگ قرن بود.» به لحاظ موضوع چه نوع قضيه‌اي است؟ شخصيّه

5-قضيه‌اي كه در آن محمول به همه‌ي آن‌ها يعني به مجموع آن‌ها در حالي كه جمع هستند اسناد داده شود.» چه نوع قضيه‌اي است؟ قضيه‌ي شخصيه‌ي جمعي

6-قضيه‌ي «نمازگزاران اين مسجد هزار نفرند.» به لحاظ موضوع چه نوع قضيه‌اي است؟ قضيه‌ي شخصيه‌ي جمعي

7-در كدام قضيه مفهوم ذهني موضوع، مراد است نه افراد و مصاديق خارجي آن؟ طبيعيه

8-قضيه‌ي «جوهر جنس عالي است.» به لحاظ موضوع چه نوع قضيه‌اي است؟ طبيعيه

9-در قضيه‌ي «انسان كلي است» مقصود از انسان چيست و اين نوع قضيه بيش‌تر در كجا به كار مي‌رود؟ مفهوم ذهني و كلي انسان مراد است نه افراد انسان – منطق و فلسفه

10-قضيه‌اي كه مراد از موضوع در آن، افراد آن موضوع است، اما كميت افراد موضوع تصريح نشده است. چه نوع قضيه‌اي است؟ مهمله

11-قضيه‌ي «زن حساس است» چه نوع قضيه‌ي حملي است و چرا؟ مهمله – زيرا كيفيت افراد موضوع تصريح نشده است.

12-قضيه‌ي محصوره يا مسوره قضيه‌اي است كه در آن ... . حكم بر افراد موضوع شده و كميت افراد موضوع در آن تصريح شده است.

13-قضيه‌ي «هر مثلث داراي سه زاويه است» كدام يك از اقسام محصوره است؟ موجبه‌ي كليه

14-لفظي كه در قضيه‌ي محصور دلالت بر كميت دارد، ... ناميده مي‌شود. سور قضيه

15-قضيه‌ي «هر گاه خورشيد بر آيد، روز موجود است.» چه نوع قضيه‌اي است؟ شرطي متصل

16-اقسام قضيه‌ي منفصل عبارت است از: ... . حقيقي و مانعه‌الجمع

17-قضيه‌اي كه در آن حكم به عناد بين دو امر شده باشد كه هم اجتماع آن‌ها محال باشد، هم ارتفاع آن‌ها، چه ناميده مي‌شود؟ منفصل حقيقي

18-قضيه «عالم با قديم است يا حادث» چه نوع قضيه‌اي است؟ منفصل حقيقي

19-قضيه‌اي كه در آن حكم به عناد بين دو امر شده باشد، كه اجتماع آن‌ها محال ولي ارتفاع آن‌ها جايز است، چه نوع قضيه‌‌اي است؟ منفصل مانع‌الجمع

20-قضيه‌ي «نيروگاه برق يا آبي است يا اتمي» چه نوع قضيه‌اي است؟ منفصل مانعه‌الجمع

21-در قضيه‌ي شرطي متصل، جزء اول را ... و جزء دوم را ... مي‌نامند. مقدم (شرط) – تالي (جزاي شرط)

تناقض و تضاد

1-در قضيه‌ي «روزه در ماه رمضان واجب است، روزه در ماه شوال واجب نيست.» كدام وحدت رعايت نشده است؟ زمان

2-اگر دو قضيه در كم وكيف مختلف باشند چه نسبتي ميان آن‌ها وجود دارد؟ تناقض

3-نقيض «همه‌ي صهيونيست‌ها بالقوه تجاوزگر هستند.» چيست؟ بعضي صهيونيست‌ها بالقوه تجاوزگر نيستند.

4-نقيض «سالبه‌ي جزئيه» چيست؟ موجبه‌ي كليه

5-دو قضيه در صورتي متناقض‌اند كه ... . هم در كم و هم در كيف مختلف باشند.

6-ميان دو قضيه‌ي«هيچ انساني گناهكار نيست – بعضي انسان‌ها گناهكارند.» چه نوع تقابل يا نسبتي برقرار است؟ تناقض

7-متضاد «هر بيعي مباح است.» چيست؟ هيچ بيعي مباح نيست.

8-ميان دو قضيه‌ي«هر چوبي قابل احتراق است و هيچ چوبي قابل احتراق نيست.» چه نوع نسبتي برقرار است؟تضاد

9-دو قضيه‌ي كليه كه صادق بودن هر دو محال است چه ناميده مي‌شود؟ متضاد

10-دو قضيه‌ي متضاد چگونه هستند؟  كليه‌اند

11-دو قضيه‌ي متضاد در چه چيزي با هم اختلاف دارند؟ كيف

12-دو قضيه در صورتي متضادند كه، صدق هر دو محال ولي كذب آن دو جايز باشد.

عكس

1-هر يك از قضاياي محصوره چند جزء دارد؟ سور، موضوع، محمول و رابطه

2-عكس در قضايا چيست؟ جاي موضوع و محمول قضيه‌ي حملي عوض شود به شرط اين كه كيف و صدق به حال خود باقي بماند.

3-در عكس جاي موضوع و محمول قضيه‌ي حملي عوض مي‌شود.  با بقاي كيف و صدق

4-عكس قضيه‌ي « هر نائب فاعل مرفوع است.» چيست؟ بعضي مرقوع‌ها نائب فاعل‌اند.

5-عكس «سالبه‌ي كليه» چيست؟  سالبه‌ي كليه

6-اين كه موجبه‌ي كليه به موجبه‌ي جزئيه انعكاس مي‌يابد [در عكس]، معمولاً به علت ... .  اعم بودن محمول از موضوع است

7-در كدام يك از احكام قضايا، موافقت در صدق و كيف لازم است؟ عكس

8-عكس «سالبه‌ي جزئيه» چيست؟ عكس لازم الصدق ندارد.

تمثيل، قياس استثنايي

1-استدلال تمثيلي، حجتي است كه در آن ... و نتيجه‌اش ... حكمي را براي چيزي از راه شباهت آن با چيز ديگر معلوم مي‌كنند.

2-در بيت، «از قياسش خنده آمد خلق را / كوچو خود پنداشت صاحب دلق را» به كدام استدلال منطقي اشاره شده است؟ تمثيلي

3-نخستين استدلال‌هاي كودكان بيش‌تر استدلال ... است. تمثيلي

4-«ترس كودك از هر شخصي كه عينك به چشم دارد، به دليل اين كه كسي كه عينك به چشم داشته، به او آمپول زده است.» نشان دهنده‌ي چه نوع استدلالي است؟ تمثيلي

5-قياس استثنايي، قياسي است كه ... . عين نتيجه يا نقيض آن عيناً در مقدمات مذكور باشد.

6-قياس «سعيد دانش آموز نيست.» چگونه قياسي است؟ استثنايي

7-اگر در قياس استثنايي، مقدمه‌ي اول آن يك قضيه‌ي شرطي متصل و مقدمه‌ي دوم آن يك قضيه‌ي حملي باشد، كه اين قضيه حملي، مقدم قضيه‌ي شرطي است، چه قياسي است و نتيجه‌ي آن چگونه است؟ قياس استثنايي متصل (وضع مقدم) – تالي قضيه‌ي شرطي

8-عبارت، «اگر اين شخص حصبه داشته باشد تب‌دار است؛ ليكن تب‌دار نيست، پس حصبه ندارد.» چه نوع استدلالي است؟ قياس استثنايي متثل (رفع تالي)

9-قياسي ... قياسي است كه مقدمه‌ي اولش قضيه‌ي شرطي منفصل و مقدمه‌ي ديگر آن قضيه‌ي حملي است. استثنايي منفصل

حجت يا استدلال، استقرا

1-عالي‌ترين و پيچيده‌ترين عمل ذهن چيست؟ حجت يا استدلال

2-«كشف قضاياي مجهول به وسيله‌ي قضاياي معلوم» چه ناميده مي‌شود؟ حجت يا استدلال

3-استدلال و شهود مستقيم (مانند شهودي كه درباره‌ي محسوسات ويديهيات وجود دارد)، به ترتيب چگونه عملي هستند؟ تدريجي – دفعي

4-هرگاه ذهن از قضاياي كلي به نتايج جزئي برسد، چه عملي انجام داده است؟ قياس

5-هرگاه ذهن از قضاياي جزئي، به تعميم، به قضيه‌اي كلي دست يابد، ... گويند. استقرا

6-از اقسام سه گانه‌ي حجت، آن چه مورد عنايت خاص منطق‌دانان است، كدام قسم است و نتيجه‌اش چگونه است؟ قياس – نتيجة اش كاملاً معتبر و مورد اعتماد است.

7-استقراي تام آن است كه افراد مورد نظر ... باشند و .... مورد بررسي قرار گيرند و سپس حكم حكم كلي صادر شود.  محصور و معدود

8-تعميم خصوصيتي به افراد نامعدودي كه تنها تعدادي از آن‌ها مورد بررسي قرار گرفته، چه نوع استدلالي است؟  استقراي ناقص

9-هرگاه در يك راستايي يك يك افراد رامورد آزمايش قرار دهند و سپس حكم كنند كه همه‌ي افراد آن روستا مبتلا به تنگي نفس هستند، نتيجه‌ي كلي به دست آمده بر اساس كدام حجت است؟ استقراي تام

شكل اول قياس اقتراني

10-موقعيت حد وسط در شكل اول قياس اقتراني چيست؟ در صغرا محمول و در كبرا موضوع

11-كدام يك از اشكال چهار گانه‌ي قياس، محصورات چهارگانه است؟ شكل اول

12-« در شكل اول قياس با .... صغرا حكمي كه در كبرا درباره‌ي اوسط مي‌شود به اصغر سرايت نمي‌كند. سالبه بودن

13-چند ضرب از ضروب شكل اول عقيم است؟  دوازده

14-قياس «برخي مردم متكبرند، هر متكبري احمق است.» كدام شكل قياس و منتج  است يا عقيم؟ شكل اول – منتج

15-در كدام يك از اشكال قياس، از شرايط انتاج آن «موجبه بودن صغرا و كليت كبرا» است و چند ضرب آن منتج است؟ شكل اول

16-عيب استدلال «هيچ گربه‌اي پرنده نيست/ هر پرنده اي مهره‌دار است/ پس هيچ كربه‌اي مهره‌دار نيست.» از كدام ناحيه است؟ سالبه بودن صغرا

17-علت عقيم بودن اين قياس «هر خفاشي پستاندار است / بعضي از پستانداران علف خوارند.» چيست؟ چون كبرا جزئيه است.

18-در شكل اول قياس براي اين كه اصغر در ذيل اوسط واقع شود چه شرطي لازم است؟ موجبه بودن

حدود قياس اقتراني

1-به جهت كدام مورد نتيجه‌ي قياس «آب از اكسيژن و هيدروژن است، اكسيژن و هيدروژن قابل احتراق‌اند، پس آب قابل احتراق است.» نادرست است؟ عدم تكرار كامل حد وسط

2-اين كه در استنتاج منطقي، گفته مي‌شود. نتيجه تابع اخس مقدمتين است، خسّت يك مقدمه به چيست؟ جزئي بودن و سالبه بودن

3-در قضيه‌ي «جيوه‌ هادي الكتريسيته است» حد اكبر كدام است، علت وجه اين تسميه چيست؟ هادي الكتريسيته، معمولاً كليت محمول بيش از موضوع است.

4-محور اصلي و قطب حقيقي قياس و پايه و مبناي آن چيست؟ حد وسط

5-كدام حد محور و مدار قياس است، تا جايي كه اخلاق در آن اخلال در قياس مي‌شود؟ حد وسط

6-از اشكال چهارگانه‌ي قياس كدام يك در منطق مورد اعتنا نيست و در ارغنون ارسطو هم نيامده است؟ شكل چهارم

7-قياس «هر انساني حيوان است، هر كاتبي انسان است» شكل چندم و نتيجه‌ي آن چيست؟ چهارم – بعضي حيوان‌ها كاتب‌اند

8-قضيه‌اي كه قبل از اثبات ... ناميده مي‌شود، وقتي از دو مقدمه بيرون آيد ... ناميده مي‌شود. مطلوب – نتيجه

شكل دوم قياس اقتراني

1-شكل دوم قياس، وقتي است كه ... باشد. حد اوسط در هر دو مقدمه محمول

2-در كدام يك از اشكال قياس، از شرايط قياس آن «اختلاف مقدمتين در سلب و ايجاب است.» و چند ضرب آن منتج است؟ دوم – چهار

3-نتيجه‌ي كدام يك از اشكال، دو سالبه‌ي كليه و دو سالبه‌ي جزئيه است؟  شكل دوم

4-نتيجه‌ي چند ضرب از ضروب منتج شكل اول و دوم جمعاً موجبه است؟ دو

5-نتيجه‌ي اين قياس «بعضي از فلزات جيوه‌اند/ هيچ عايقي جيوه نيست.» چيست؟  بعضي فلزات عايق نيستند.

6-نتيجه‌ي اين قياس «هيچ اسبي ضاحك نيست/ هر انساني ضاحك است»، كدام يك از محصورات چهارگانه است؟ سالبه‌ي كليه

7-كليت كبرا، از شرايط انتاج كدام دو شكل است؟ اول و دوم

8-چند ضرب از ضروب شكل دوم عقيم است؟ دوازده

9-نتيجه‌ي چند ضرب از ضروب منتج شكل دوم «سالبه» است؟ چهار

شكل سوم قياس افتراني

1-موقعيت حد وسط در شكل سوم قياس اقتراني چيست؟ در صفرا و كبرا موضوع

2-شرايط انتاج شكل سوم عبارت است از ... .  موجبه بودن صفرا و كليت يكي از دو مقدمه

3-نتيجه‌ي چند ضرب از ضروب منتج شكل اول و سوم جمعاً جزئيه است؟ هشت

4-هرگاه در شكل سوم، صغرا و كبرا به ترتيب موجبه‌ي كليه و سالبه‌ي كليه باشد، نتيجه چيست؟ سالبه‌ي جزئيه

5-اگر در شكل سوم قياس، هر دو مقدمه كلي باشند، نتيجه چيست؟ جزئي

6-قياس «هر الفي ب است/ هيچ الف ج نيست.» كدام شكل قياس و نتيجه‌ي آن چيست؟ سوم – سالبه ي جزئيه (بعضي ب ج نيست)

7-قياس «هر انساني ناطق است / هر انسان متعجب است.» شكل چندم و نتيجه‌ي آن چيست؟ سوم – بعضي ناطق‌هامتعجب هستند.

8-هشت ضرب از ضروب كدام دو شكل به علت سالبه بودن صغرا عقيم‌اند؟ اول و سوم

9-شكل اول و شكل سوم در كدام يك از شرايط انتاج مشترك‌اند؟ موجبه بودن صغرا

10-شكل سوم قياس اگر صغرا سالبه باشد، .... . عقيم بوده و انتاج آن مشروط به موجبه بودن صغر است.

11-نتايج كدام شكل از اشكال قياس، مشتمل بر سه قضيه‌ي سالبه‌ي جزئيه است؟ شكل سوم

عيب قياس، مواد قياس

1-عيب يك انديشه‌ي ناصواب ممكن است از ناحيه‌ي ... باشد يا از ناحيه‌ي ... يا از ناحيه هر دو. صورت – ماده

2-نادرستي نتيجه‌ي به دست آمده از اين استدلال «خفاش پرنده است و هر پرنده‌اي تخم‌گذار است، پس خفاش تخم‌گذار است.» به خاطر صورت است يا ماده‌ي استدلال؟ ماده، هر پرنده‌اي تخم‌گذار نيست.

3-عيب استدلال «ارسطو انسان است و ارسطو فيلسوف است؛ در نتيجه انسان فيلسوف است.» از كدام ناحيه است؟ صورت، يكي از مقدمتين كلي نيست (شكل سوم قياس)

4-اگر كسي فاقد يكي از .... باشد، فاقد يك سلسله از معلومات است. حواس

5-اولياتي كه در علوم رياضي به كار مي‌روند ... ناميده مي‌شوند.  علوم متعارفه

6-همه‌ي قوانين علوم تجربي از نوع .... مي‌باشند. مجرّبات يا تجربيّات

7-«النقيضان لا يجتمعان» كدام يك از مواد قياس است؟ ام‌القضايا يا اول الاوائل

8-قضيه‌ي «آينه‌ي مقعر، تصوير را كوچك‌ مي‌كند.» مصداق كدام يك از مواد قياس است؟ مجربات

9-قضيه‌ي «من شادم.» مصداق كدام يك از مواد قياس است؟محسوسات

10-قضايايي كه به سبب شهادت و روايت افراد بسيار كه احتمال تباني بين آن‌ها نمي‌رود، ايجاد يقين و اطمينان خاطر مي‌كند، چه نام دارد؟  متواترات

11-قضيه‌ي «نياگارا بزرگ‌ترين آبشار جهان است.» چه نوع قضيه‌اي است؟  متواترات

12-قضايايي كه از پيشوايان دين و حكما و بزرگاني كه محل وثوق‌اند، به دست ما رسيده است.» چه نام دارد؟ مقبولات

13-قضايايي كه به وجهي حق است و به وجهي باطل، چه ناميده مي‌شود؟ مشبهات

14-قضيه‌ي «پوشيدن لباس انگشت‌نما شايسته نيست.» چه نام دارد؟  مشهورات

15-قضايايي كه هدف گوينده از آن‌ها ايجاد رغبت يا نفرت در شنونده است، چه ناميده مي‌شوند؟ مخيلات

16-كاربرد مخيلات در .... است.  شعر

17-قضيه‌ي «كسي كه لباس مندرس مي‌پوشد، تهي دست است.» مظنونات

18-قضيه‌ي «حسود سيادت نمي‌يابد» كدام يك از مواد قياس و در كدام صنعت منطقي به كار مي‌رود؟  مقوبلات – خطابه

19-قضيه‌ي «هر موجودي داراي جهت است.» متعلق به كدام دسته از مواد قياس بوده و در كدام صنعت كاربرد دارد؟ وهميّات، سفسطه

خطابه، شعر

1-كدام فن آيين و روش توفيق در افتاع را مي‌آموزد؟ خطابه

2-مقصود از خطابه چيست؟ اين است كه ...  شنونده منفعل شود.

3-مقدمات خطابه از ... و ... و ... فراهم مي‌آيد. مشهورات – مظنونات – مقبولات

4-خواجه‌نصرالدين طوسي در كدام كتاب و در وصف كدام يك از صناعات مي‌گويد؛ «هيچ صناعتي از صناعات خمس در افاده‌ي تصديق اقناعي به درجه‌ي آن نمي‌رسد؟ اساس الاقتباس - خطابه

5-در آيه‌ي «ادع الي سبيل ربك بالحكمه و الموعظه و الحسنه  جادلهم بالتي هي احسن» مراد از حكمت و موعظه‌ي حسنه و جادلهم چيست؟ (به ترتيب) برهان – خطابه – جدل

6-كدام صنعت نوعي حكايت از عالم واقع است؟ شعر

7-چرا شعر در برانگيختن دل‌ها اثري بس شگرف دارد؟ چون ماده‌ي شعر از مخيلات است.

8-سخن به منزله‌ي ... شعر است و تخيل آميز بودن به منزله‌ي ... آن.  جنس – فصل

برهان، جدل

1-برهان چگونه قياسي است؟ كه مقدمات آن منحصراً از قضاياي يقيني با يقينات يا زا قضايايي كه در تحليل منتهي به بقينات شود، تأليف شده باشد.

2-قضاياي يقيني عبارت است از ... . محسوسات، تجربيات، اوليات و متواترات

3-اصول و مبادي علوم رياضي چيست؟ تعاريف، اصول متعارفه و اصول موضوعه

4-شريف‌ترين نوع قياس چيست؟ قياس برهاني

5-برهان «اني» آن است كه ... . از معلول پي به علت ببريم.

6-سر يقيني «برهان لمي» را چه چيزي مي‌توان يافت؟ علت معين هميشه معلول معين را در پي دارد.

7-در كدام يك از صناعات خمس معمولاً مقصود اين است كه بطلان عقيده‌ي كسي را با استناد به معتقدات خود او معلوم سازيم.»؟ جدل

8-مكالمات سقراطي چه نوع صناعتي است؟ جدل

9-قرآن كريم احتجاج‌هاي لطيفي از حضرت ابراهيم (ع) نقل مي‌كند كه در همه‌ي آن‌ها به شيوه‌ي ... عقيده‌ي مخالفان توحيد نقض مي‌شود. جدل

تعريف سفسطه و انواع آن

1-سفسطه يا مغالطه قياسي است كه ... . صورت، آن صورتي صحيح نمي‌باشد .

2-ماده‌ي سفسطه چيست؟مشبهات (قضاياي شبه يقيني)، مظنونات و وهميات

3-افزايش طلاق را تنها به عوامل اقتصادي مستند نمودن، چه نوع سفسطه‌اي است؟ تحليل نادرست پديده‌ها

4-در استناد خوارج تهروان به آيه‌ي شريفه‌ي «ان الحكم الا الله» در مقابل حضرت علي (ع) كدام نوع سفسطه به كار رفته است؟ استنتاج باطل از حق

5-اين سخن «كارل فوگت» طبيعي‌دان ماترياليست آلماني، كدام يك از اقسام سفسطه است؟ «هم چنان كه كبد صغرا ترشح مي‌كند و كليه ادرار، مغز نيز فكر ترشح مي‌كند.» تمثيل ناروا و ناصواب

6-قياس «هر انساني بشر است، هر بشري ناطق است.» چه نوع سفسطه‌اي است و چرا؟ مصادره‌ي به مطلوب. زيرا ( هر انساني ناطق است)، خود يكي از مقدمات است.

7-شخصي بالاي منبر رفت و گفت، اي مردم، فرمان‌رواي شما زا من خواسته است كه فلان شخصيت را لعنت كنم، پس لعنت خدا بر او باد.» چه نوع سفسطه‌اي است؟ آوردن جمله‌هاي دو پهلو و مبهم

8-جمله‌ي «انظر الي ما قال و لا تنظر الي من قال» در رد كدام سفسطه مي‌باشد؟ تكذيب يا تخطئه‌ي گوينده

9-«شخصي از 5 نفر از دانش‌آموزان يك كلاس، درس پرسيد، سپس نظر خود را چنين داد، هيچ كدام از دانش‌آموزان اين كلاس درس نخوانده‌اند.» چه نوع سفسطه‌اي است؟ استقراي ناقص و تعميم ناروا

10-قياس «ماست از شير است و شير براي اسهال مضر است، پس ماست براي اسهال مضر است.» چه سفسطه‌اي در آن به كار رفته است؟ اهمال در شرايط قياس

11-در كدام يك از اقسام سفسطه «دو حد» از حدود قياس يكي است؟ مصادره‌ي به مطلوب

12- «انسان هم مانند حيوانات بايد رفتارش مبتني بر تنازع بقا باشد.» چه نوع سفسطه‌اي است؟ تمثيل ناروا و ناصواب